Þegar vinkonuhópur verður lokaður – útilokun og félagslegt einelti meðal fullorðinna kvenna

Það er algengur misskilningur að einelti sé vandamál sem aðeins eigi við um börn og unglinga. Raunin er sú að félagsleg útilokun og lúmskt einelti geta fylgt fólki langt fram á fullorðinsár og birtast oft á mun fíngerðari hátt en áður. Sérstaklega getur þetta komið fram innan vinkonuhópa þar sem tengsl, traust og tilfinningaleg nánd skipta miklu máli.

Margir tengja einelti við hávær rifrildi eða móðgandi orð, en félagslegt einelti er oft hljóðlátt. Það getur falist í því að einhver er ekki lengur boðaður með í hittinga, skilinn eftir utan hópspjalls, fær ekki upplýsingar sem allir aðrir fá eða finnur að samtöl þagna þegar hún kemur inn í herbergið. Oft eru engin skýr orð sögð, en skilaboðin eru samt skýr: „Þú ert ekki lengur hluti af hópnum.“

Þessi tegund útilokunar getur haft veruleg áhrif á sjálfsmynd og andlega líðan. Rannsóknir sýna að félagsleg höfnun virkjar sömu svæði í heilanum og líkamlegur sársauki. Það er því ekki skrýtið að útilokun geti valdið sorg, kvíða, skömm og jafnvel þunglyndi.

Af hverju gerist þetta?

Það eru sjaldnast einfaldar skýringar. Stundum þróast vináttur einfaldlega í mismunandi áttir. En stundum myndast óheilbrigð hópamenning þar sem ákveðnir einstaklingar fá óformlegt vald yfir því hver tilheyrir og hver ekki.

Slík hegðun getur sprottið af óöryggi, afbrýðisemi, samkeppni eða óuppgerðum ágreiningi. Stundum útilokar fólk aðra til að styrkja eigin stöðu innan hópsins án þess að gera sér fulla grein fyrir áhrifunum sem það hefur.

Merki um óheilbrigðan vinkonuhóp

Heilbrigð vinátta byggir á gagnkvæmri virðingu, trausti og öryggi. Ef þú finnur reglulega fyrir eftirfarandi getur verið ástæða til að staldra við:

• Þú ert aðeins boðuð með þegar það hentar öðrum.
• Þú finnur fyrir stöðugri óvissu um hvort þú sért velkomin.
• Aðrir tala illa um vinkonur sem eru ekki viðstaddar.
• Þú finnur fyrir pressu að vera sammála öllum.
• Þú óttast að segja skoðun þína af hræðslu við að vera útilokuð.

Ef þetta á sér stað reglulega er vandamálið líklega ekki hjá þér heldur í menningu hópsins.

Hvað getur þú gert?

Fyrsta skrefið er að viðurkenna tilfinningarnar. Það er eðlilegt að upplifa sársauka þegar maður missir tengsl við fólk sem skiptir mann máli.

Næst getur verið gagnlegt að ræða málið opinskátt við þann eða þá sem málið varðar, ef aðstæður leyfa. Stundum byggir útilokun á misskilningi sem hægt er að leysa með heiðarlegu samtali. Í öðrum tilfellum verður svarið ekki það sem maður vonast eftir.

Þá er mikilvægt að muna að sjálfsvirðing felst ekki í því að berjast fyrir sæti við borð þar sem enginn vill bjóða mann velkominn. Heilbrigð vinátta þarf ekki stöðuga sönnun á því að maður eigi heima þar.

Að byggja upp ný tengsl

Ein af bestu leiðunum til að vinna sig út úr félagslegri útilokun er að skapa ný tækifæri til tengslamyndunar. Það getur verið með því að skrá sig á námskeið, taka þátt í sjálfboðastarfi, stunda áhugamál eða einfaldlega taka frumkvæði að kaffibolla með einhverjum sem maður hefur lengi viljað kynnast betur.

Sterk vinátta byggist sjaldnast á fullkomnun heldur öryggi, einlægni og gagnkvæmri virðingu.

Lífið er of stutt til að eyða því í að reyna að passa inn í hópa sem láta mann efast um eigið virði. Bestu vinkonurnar eru ekki þær sem láta mann keppa um athygli sína heldur þær sem láta mann finna að maður sé velkominn – nákvæmlega eins og maður er.