Baktal á vinnustöðum – meira en bara orð

Flest höfum við einhvern tíma orðið vitni að baktali á vinnustað. Stundum birtist það sem saklaust spjall yfir kaffibolla, en í öðrum tilfellum getur það þróast yfir í neikvæða menningu sem hefur áhrif á bæði starfsfólk og rekstur fyrirtækisins.

Baktal felst í því að ræða samstarfsfólk, stjórnendur eða aðra aðila án þess að þeir séu viðstaddir. Þó slíkar samræður séu ekki alltaf skaðlegar, geta þær auðveldlega orðið neikvæðar og valdið vanlíðan, misskilningi og vantrausti.

Áhrif á starfsfólk

Þegar baktal verður hluti af daglegri menningu skapast oft óöryggi meðal starfsfólks. Fólk getur farið að velta fyrir sér hvort það sé sjálft umræðuefni þegar það er ekki á staðnum. Þetta getur leitt til streitu, minnkaðs sjálfstrausts og verri samskipta innan vinnustaðarins.

Starfsfólk sem upplifir slíkt umhverfi er einnig líklegra til að draga sig í hlé, taka síður þátt í umræðum og eiga erfiðara með að treysta samstarfsfólki sínu.

Áhrif á fyrirtækið

Afleiðingar baktals ná langt út fyrir einstaklingana sem eiga í hlut. Þegar traust minnkar verður samstarf erfiðara, upplýsingaflæði versnar og teymisvinna veikist.

Rannsóknir hafa ítrekað sýnt fram á að jákvæð vinnustaðamenning hefur áhrif á framleiðni, starfsánægju og starfsheldni. Á sama hátt getur neikvæð menning aukið starfsmannaveltu, fjarvistir og kulnun.

Fyrirtæki sem glíma við útbreitt baktal geta því staðið frammi fyrir auknum kostnaði vegna starfsmannamála, minni afköstum og verri starfsanda.

Hvað er hægt að gera?

Fyrsta skrefið er að skapa menningu þar sem opinská og virðingarrík samskipti eru normið. Þegar upp koma ágreiningsmál er mikilvægt að ræða þau við réttan aðila í stað þess að ræða þau við alla aðra.

Stjórnendur gegna þar lykilhlutverki. Með því að sýna gott fordæmi, hlusta á starfsfólk og hvetja til hreinna samskipta geta þeir haft veruleg áhrif á menninguna á vinnustaðnum.

Einstaklingar geta einnig lagt sitt af mörkum með því að spyrja sig einfaldra spurninga áður en þeir taka þátt í umræðum um aðra:

• Myndi ég segja þetta ef viðkomandi væri hér?
• Er þetta gagnlegt eða hjálplegt?
• Er betra að ræða þetta beint við viðkomandi?

Heilbrigt vinnuumhverfi byggist á trausti

Traust er einn mikilvægasti þátturinn í vellíðan á vinnustað. Þar sem traust ríkir upplifir fólk meira öryggi, meiri starfsánægju og sterkari tengsl við samstarfsfólk sitt.

Þó baktal virðist oft smávægilegt getur það haft víðtæk áhrif þegar til lengri tíma er litið. Með því að velja virðingu, hreinskilni og uppbyggileg samskipti getum við öll lagt okkar af mörkum til að skapa heilbrigðari vinnustaði þar sem fólki líður vel og getur notið sín til fulls.