Breytingaskeiðið – Það sem enginn sagði þér um hormón, svefn og heilsu

Fyrir margar konur kemur breytingaskeiðið eins og óvæntur gestur. Þó að allar konur fari í gegnum þetta lífsskeið er umræðan um það oft takmörkuð og margar upplifa að þær séu óundirbúnar þegar einkennin fara að gera vart við sig. Það sem margir vita ekki er að breytingaskeiðið snýst um miklu meira en að tíðablæðingar hætti.

Breytingaskeiðið er náttúrulegur hluti af lífi kvenna og markar lok frjósemisáranna. Ferlið getur þó hafist mörgum árum áður en síðustu tíðablæðingar eiga sér stað og einkennin geta haft áhrif á bæði líkamlega og andlega líðan.

Þetta byrjar oft fyrr en þú heldur

Margir tengja breytingaskeiðið við konur á fimmtugsaldri, en fyrstu breytingarnar geta hafist þegar konur eru á fertugsaldri eða jafnvel fyrr. Á þessu tímabili, sem oft er kallað breytingarskeiðsár eða forstig breytingaskeiðs, byrja hormónastyrkir að sveiflast.

Þessar hormónasveiflur geta valdið einkennum löngu áður en tíðahringurinn verður óreglulegur. Margar konur gera sér ekki grein fyrir að einkennin sem þær finna tengist hormónabreytingum og rekja þau frekar til streitu, kulnunar eða aukins álags í lífinu.

Einkennin eru ekki bara hitakóf

Þegar talað er um breytingaskeiðið eru hitakóf oft fyrsta einkennið sem kemur upp í hugann. Þau eru vissulega algeng, en langt frá því að vera eina einkennið.

Konur geta einnig fundið fyrir:

• Svefntruflunum
• Þreytu og orkuleysi
• Skapsveiflum
• Kvíða eða aukinni streitu
• Einbeitingarskorti
• Minnisörðugleikum
• Höfuðverk
• Liðverkjum
• Þurrki í húð og slímhúðum
• Minni kynhvöt
• Hjartsláttarónotum

Margar lýsa því að þær finni einfaldlega að þær séu „ekki alveg þær sjálfar“.

Af hverju verður svefninn svona erfiður?

Svefnvandamál eru meðal algengustu kvartana kvenna á breytingaskeiðinu. Hormónabreytingar geta haft áhrif á svefngæði, jafnvel hjá konum sem hafa aldrei átt í vandræðum með svefn áður.

Nætursviti, hitakóf og aukin streitutilfinning geta valdið því að konur vakna oftar yfir nóttina og eiga erfiðara með að sofna aftur. Slæmur svefn hefur síðan áhrif á orku, skap, einbeitingu og almenna vellíðan yfir daginn.

Þyngdaraukning er ekki bara spurning um kaloríur

Margar konur taka eftir því að líkaminn virðist breytast á þessum árum. Þó mataræði og hreyfing skipti áfram máli geta hormónabreytingar haft áhrif á hvernig líkaminn geymir fitu og nýtir orku.

Fitusöfnun færist oft meira yfir á mittissvæðið og vöðvamassi getur minnkað ef ekki er hugað að styrktarþjálfun. Þetta getur valdið því að konur upplifi að þær þurfi að leggja meira á sig til að viðhalda sömu þyngd og áður.

Hreyfing verður mikilvægari en nokkru sinni fyrr

Á breytingaskeiðinu verður regluleg hreyfing einn mikilvægasti þátturinn í að viðhalda góðri heilsu.

Sérstaklega gagnast:

• Styrktarþjálfun til að viðhalda vöðvamassa og beinþéttni.
• Göngur og þolþjálfun fyrir hjarta- og æðakerfið.
• Jóga og teygjur til að draga úr streitu og bæta liðleika.
• Jafnvægisæfingar sem geta minnkað hættu á byltum síðar á ævinni.

Rannsóknir sýna að regluleg hreyfing getur einnig hjálpað til við að draga úr hitakófum, bæta svefn og auka almenna lífsgleði.

Næringin skiptir meira máli en áður

Þarfir líkamans breytast með aldrinum. Á breytingaskeiðinu er sérstaklega mikilvægt að huga að:

• Nægilegu próteini til að vernda vöðvamassa.
• Kalki og D-vítamíni fyrir beinheilsu.
• Trefjum fyrir meltingu og blóðsykurstjórnun.
• Hollri fitu sem styður við hormónastarfsemi og hjartaheilsu.

Reglulegar máltíðir og næringarríkt fæði geta einnig hjálpað til við að halda orkustigi stöðugu yfir daginn.

Þú ert ekki að missa sjálfa þig

Kannski er það mikilvægasta sem enginn sagði þér um breytingaskeiðið.

Þó að líkaminn sé að ganga í gegnum breytingar þýðir það ekki að þú sért að missa stjórn á sjálfri þér eða að besta skeið lífsins sé að baki. Fyrir margar konur verður þetta tímabil í raun upphaf nýs kafla þar sem þær setja eigin heilsu og vellíðan í forgang.

Með aukinni þekkingu, réttri næringu, reglulegri hreyfingu og stuðningi er hægt að takast á við breytingaskeiðið af meira öryggi og sjálfstrausti.

Breytingaskeiðið er ekki endir á neinu. Það er einfaldlega nýr kafli – og eins og allir góðir kaflar getur hann verið bæði kraftmikill og gefandi.